Allergenen op de menukaart: voldoe aan de EU-regels.

De verordening voedselinformatie aan consumenten (EU 1169/2011) somt 14 allergenen op die in de hele EU op elke menukaart vermeld moeten worden:

1. Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut)
2. Schaaldieren (garnalen, krab, kreeft, enz.)
3. Eieren
4. Vis
5. Pinda's
6. Soja
7. Melk (incl. lactose)
8. Noten (amandelen, hazelnoten, walnoten, cashew, pecan, paranoten, pistache, macadamia)
9. Selderij
10. Mosterd
11. Sesam
12. Sulfiet (zwaveldioxide > 10 mg/kg)
13. Lupine
14. Weekdieren (mosselen, slakken, inktvis, enz.)

Elk gerecht dat een van deze allergenen bevat, moet worden aangeduid. Ook sporen — als bijvoorbeeld gepaneerde kippenvleugels en frietjes in dezelfde frituur worden bereid, moeten de frietjes worden gemarkeerd met „kan sporen van gluten bevatten".

Er zijn drie toegestane varianten:

• Letter-/cijfercode met legenda (bijv. „Spaghetti Carbonara (A, C, G)" met legenda A=gluten, C=eieren, G=melk). Ruimtebesparend, maar gasten moeten zoeken.
• Symbolen/pictogrammen (korenaar voor gluten, garnaal voor schaaldieren, enz.). Visueel sterk en een internationale standaard.
• Volledige tekst („bevat gluten, eieren, melk"). Maximaal begrijpelijk, maar neemt veel ruimte in.

Welke variant je ook kiest: de allergenen moeten direct bij het gerecht herkenbaar zijn, niet verstopt in een aparte lijst. Een aparte allergenenkaart met „vraag het ons gerust" is NIET meer toegestaan (sinds 2014 geldt de verplichting tot vermelding op de kaart).

Verborgen bronnen zijn de meest voorkomende boetevalkuil:

• Mosterd in broodsmeersels, sauzen, marinades — vaak verhuld als „kruidenmengsel"
• Soja in vegaburgers, vegetarische schijven, sojasaus
• Selderij in kant-en-klare bouillons, soepen, sauzen (heel vaak!)
• Sulfiet in wijn, gedroogd fruit, gedroogde abrikozen
• Eieren in mayonaise, veel sauzen, bindmiddelen
• Melk (lactose) in brood, worst, chocolade

Vuistregel: als je niet 100% zeker weet wat er in een ingekocht ingrediënt zit — controleer het etiket of vraag het je leverancier. MenuMagic herkent typische bronnen automatisch uit gerechtnamen en omschrijvingen, maar bij ingekochte ingrediënten moet je op het etiket vertrouwen.

De boetes verschillen per EU-lidstaat, maar zijn fors:

• Kleinere overtredingen (losse niet-vermelde allergenen): € 50-500 per geval
• Systematische overtredingen (helemaal geen allergenenvermelding): € 1.000-10.000
• Opzettelijke overtredingen of herhaling na waarschuwing: tot € 50.000, in extreme gevallen intrekking van de vergunning
• Schadevergoeding bij een allergische reactie: kan in de honderdduizenden lopen als de gast kan aantonen dat hij niet was geïnformeerd

De voedselinspectie (NVWA) controleert doorgaans onaangekondigd 1-2× per jaar. De eerste stap is meestal een waarschuwing met de verplichting tot herstel — wie dan niet binnen de termijn (vaak 2 weken) reageert, krijgt de boete.

MenuMagic herkent de 14 EU-allergenen automatisch bij het uploaden van een foto van je menukaart. Dat werkt op twee manieren:

• Analyse van de gerechtnaam: „Spaghetti Carbonara" → gluten (pasta), eieren, melk (parmezaan), varkensvlees (aparte vermelding)
• Analyse van de omschrijving: als je kaart „met room", „in botersaus" of iets dergelijks bevat, wordt melk herkend

Wat AI niet kan: verborgen allergenen in ingekochte ingrediënten herkennen. Als je leverancier bijvoorbeeld selderij in de jus heeft verwerkt en jij dat niet weet, kan de AI dat niet raden.

Tip: laat de AI als eerste stap zijn werk doen, loop het daarna één keer met de kok door en vul verborgen allergenen aan. Dat kost 5 minuten per kaart — tegenover 1-2 uur bij volledig handmatig onderhoud.

Meer over het instellen: kaart maken met MenuMagic of de allergenen quick reference.